Op het bankje voor de oude hoeve zit hij. Wilde grijze krullen, vurige blik. Nerveus schuif ik aan bij de auteur van De ondergang van de bovenkamer. Een gesprek met Hein Bijvoet is boeiend, maar vermoeiend.
Meneer Bijvoet….
‘Gelieve geen eerbied te veinzen op mijn erf, jongmens. Hein voor jou dus.’
In De ondergang van de bovenkamer spreekt u -excuus- je over het failliet van het intellect door artificiële intelligentie. Vanwaar die conclusie?
‘Het boek behandelt de vergaring van eruditie. De van nature geestelijk inferieure nouveau riche, die zich in kleinoden als ferrari en gucci hult, laat zich injecteren met bizarre kennis. Hele bibliotheken schuiven ze via de hersenstam de bovenkamer in. Decennialang volstond de Quote 500 en de pronte voorgevel van ’t vrouwtje om op de afterparty van De toppers goede sier te maken. Prachtige façades voor een leeg huis. Prima, niemand had last van deze enclave van armen met geld.’
Theo Ploeg noemt u/jou een sikkeneurige charlatan.
‘Iemand die op zijn zestigste achter undergroundbandjes aanhobbelt, is een groot denker. Hij verdient ons aller instemmend en deemoedig knikken.’
Je hebt een leven lang gestudeerd. The rich and famous tikken een paar miljoentjes neer bij de AI-kliniek en halen je links en rechts in. Is het ordinaire kinnesinne?
‘Voor naijver verwijs ik je naar de club van gefortuneerde hollepijpen. De één koopt het gedachtegoed van Albert Einstein voor tienmiljoen, de volgende Niels Bohr erbij voor het dubbele, een derde jaagt Stephen Hawkins de nek in. Drie halen, twee betalen. Vroeger sneden de patjepeeërs op over hun vrouwelijke of zakelijke intuïtie, niet meer dan een alibi voor hun gebrek aan eruditie. Maar vergist u niet meneertje, eruditie is geen synoniem voor wijsheid.’
Is AI niet óók een zegen voor de wereld, iedereen die alle talen spreekt?
‘Als iedereen elkaar verstaat, verstaat zich niemand meer. Een Toren van Babel, zeg ik. Chaos en wanorde, dood en verderf.’
Paris Hilton liet zich onlangs voor anderhalfmiljard aan kennis toedienen. Gevaarlijk?
‘Wijsheid is het destillaat van kennis die jaren heeft gerijpt. Een leven lang observatie, de oude boer wiens eksteroog hem inseint dat het seizoen omslaat. Paris Hilton heeft geen eksteroog. Een imbeciel met overschot aan kennis. Er is geen bezinksel, geen verband tussen die miljoenen weetjes. Dat leidt tot megalomanie en het gepeupel zal haar volgen.’
Bent u altijd zo cynisch geweest?
‘Scheer je weg vlerk. Je interrumpeert me telkenmale juist als ik het zwijgen aanvang.’
Hein Bijvoet
